WYDARZENIA

Niezłomny duszpasterz młodzieży i błogosławiony Ziemi Kłodzkiej – dzieciństwo

Świętość to dążenie do „wysokiej miary” zwyczajnego życia chrześcijańskiego (Jan Paweł II, Novo millennio ineunte, nr 31). Świętość Boga i świętość Kościoła objawiają się w oblubieńczym dialogu zbawienia i świętości codziennego życia jego członków. Jan Paweł II w sposób szczególny dał temu wyraz chociażby w książce Przekroczyć próg nadziei, formułując m.in. takie oto retoryczne pytanie: „Ale w czym tkwi prawdziwa siła Kościoła? Oczywiście siłą Kościoła na Wschodzie i Zachodzie poprzez wszystkie epoki są i pozostaną zawsze święci”.

Co więcej, Wielki Papież z „dalekiego kraju” wielokrotnie zaznaczał ponadczasowość i fundamentalny wymiar powołania wszystkich chrze- ścijan mówiąc: „Święci nie przemijają, święci żyją świętymi i pragną świętości”1 . Przytoczone słowa Jana Pawła II potwierdzają głęboki sens odkrywania wielkiego daru, jakim był nadal praktycznie nie znany tak na Śląsku, jak i w Niemczech, charyzmatyczny duszpasterz ziemi kłodzkiej i drugi męczennik „Krainy Pana Boga i Maryi”. Warto i należy poznawać dogłębnie przede wszystkim wysoką miarę jego codziennego i zwyczajnego życia, konkretną miłość pasterską oraz odwagę świętości.

Mając na uwadze duszpastersko-katechetyczne priorytety związane z tegorocznymi obchodami 70 rocznicy śmierci ks. Gerharda Hirschfeldera (nb. aktywnego uczestnika ruchu eklezjalno-liturgicznego Quickborn), obok opublikowanych, a także dostępnych na forach internetowych fragmentarycznych danych biograficznych bł. ks. Gerharda, poniżej prezentujemy kolejno: syntezę najnowszego biogramu błogosławionego; najnowszy zestaw publikacji na temat ks. Gerharda Hischfeldera (w układzie chronologicznym) oraz zestaw literatury pomocniczej. Ufamy, że chociażby po części ułatwią one i pomogą kapłanom, katechetom, studentom i badaczom w opracowywaniu zarówno kolejnych esejów, katechez i prezentacji multimedialnych, jak też nowoczesnych prac uniwersyteckich i monografii.

Do wysiłku odkrywania bł. ks. Gerharda Hirschfeldera (1907–1942) niechaj zmotywują i zmobilizują nas również słowa Emmanuela Mouniera:  „Amo ergo sum (kocham, więc jestem). Tę prawdę na różny sposób podkreślał Jan Paweł II — twórca nowego humanizmu, głosząc, iż człowiek jest powołany do bycia w relacji i tylko w taki sposób się realizuje. Relacyjność obejmuje cały świat człowieka: rodzinę, środowisko życiowe, ojczyznę, kulturę, historię. Relacyjność stanowi naturalne piękno i bogactwo każdej ludzkiej wspólnoty oraz zarazem odsłania jej trynitarny korzeń. W tego typu osobowych relacjach człowiek – świat, możemy odczytywać szczególny i niepowtarzalny wkład każdej osoby. Wkład mężczyzny, skierowany na budowanie i konsekrowanie świata, oraz wkład typowy dla kobiety, skierowany głównie na proces humanizacji tegoż świata i budowanie cywilizacji miłości i to w godzinie jej niebezpiecznych zmagań z cywilizacją śmierci.

1. Dzieciństwo i lata szkolne

W dawnym kłodzkim urzędzie miejskim istniała notatka akuszerki Anny Neumann, potwierdzająca fakt, że urodził się on 17 lutego 1907 r. o godzinie 16.00, w mieszkaniu Marii Hirschfelder (13 XII 1881 – 16 II 1639). Będąc prostą i pobożną panną, mieszkała ona w starej dzielnicy Kłodzka, przed dawną Bramą Zieloną, przy ul. Szalejowskiej 10 (Schwedeldorferstrasse), obecnie Armii Krajowej 6. Było to jej pierwsze i jedyne dziecko. Matka była córką litografa Augusta Hirschfeldera (ur. w 1841 r. w Głogowie) i Agnes z d. Schwantag (ur. w Krzelowie k. Wołowa, zm. 17 II 1939 r. w Kłodzku). Pomimo iż ukończyła 25 lat, to nadal była bez zawodu, a dopiero nieco później została dyplomowaną krawcową, szyjącą ubrania dla kobiet i mężczyzn. Biologicznym ojcem Gerharda był Oswald Wolff (18 VIII 1871 – 17 III 1963 r.), żydowskiego pochodzenia właściciel dużej fabryki i zarazem powszechnie znany w Kłodzku handlarz artykułami spożywczymi oraz tkaninami. Jeszcze w tym samym roku, w dniu 22 października (1907), poślubił on Olgę Einspenner (24 IV 1883 – 3 VI 1965 r.), z którą miał dwie córki i trzech synów. W 1910 r. Kłodzko zamieszkiwało ponad 17 tysięcy osób, w tym 13,6 tysięcy katolików. 19 lutego 1907 r. niemowlę zostało ochrzczone w kościele parafialnym pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodzku przez starszego wikariusza ks. Augustina Bergmanna. Nadano mu aż trzy imiona: Gerhard, Franziskus i Johanes. Przy udzielaniu sakramentu chrztu uczestniczył jedynie ojciec chrzestny — Franziskus Hirschfelder, mistrz szklarski (najprawdopodobniej był to rodzony brat Marii), a brak zwyczajowych świadków chrztu zastąpił dzwonnik miejscowego kościoła. W tym samym gotyckim kościele otrzymał w 1918 r. sakrament bierzmowania (wówczas przyjął imię Benedikt). Jako chłopiec, Gerhard mieszkał początkowo w pobliżu kłodzkiego ratusza (obecnie przy ul. Armii Krajowej 10, a po 1912 r. w hotelu Weisses Lammm przy Zielonej 6 — obecnie ul. Wojska Polskiego) i przez cały czas chciał być księdzem, dlatego najchętniej bawił się wraz młodszą od siebie sąsiadką — Lenchen Weiß (ur. 16 VIII 1908 r.; później została ona siostrą zakonną Zgromadzenia Sióstr Elżbietanek — M. Adelheidis) w ubieranie szat liturgicznych i celebrowanie mszy. Już wówczas wygłaszał płomienne kazania. W okresie dzieciństwa często powierzano mu różne role w misteriach religijnych i dziecięcych przedstawieniach teatralnych (m.in. w Bractwie Anioła Stróża i teatrze Ohnsorg).

W okresie dzieciństwa bliski mu krąg rówieśników tworzyli m.in.: Clädler Mädler, Lotte Dietrich i Lenchen Weiß. W okresie I wojny światowej uczęszczał już do szkoły podstawowej. Naukę rozpoczął najprawdopodobniej w wieku sześciu lat. Po ukończeniu szkoły ludowej (1913–1916; niem. Volksschule Franz-Ludwig Schule; obecnie Łukasińskiego, dawniej Ząbkowickiej; prawdopodobnie ze względu na zdrowie miał kilkunastomiesięczną przerwę albo też powtarzał klasę) został uczniem Królewskiego Katolickiego Gimnazjum w Kłodzku przy ul. Zielonej (od 1920 r. Państwowe Katolickie Gimnazjum — Staatliches Katholisches Gymnasium zu Glatz; aktualnie LO im. B. Chrobrego). Przez osiem lat pobierał tu naukę i formację, chociaż de facto ówcześnie gimnazjum kończono dopiero po upływie dziewięciu lat. W dniu 3 marca 1927 r. złożył egzamin maturalny (świadectwo, poprzez zawarte na nim noty, dokumentuje jego uzdolnienia muzyczne i graficzne, ale zawiera także jedną ocenę niedostateczną — z języka greckiego). W okresie gimnazjalnym oraz kleryckim (1920–1931) był on nie tylko członkiem, ale także moderatorem jednej z grup katolickiego ruchu eklezjalno-liturgicznego Quickborn (ruch powstał w 1909 r. w Nysie, a od 1920 r. była to już znacząca Federacja Niemieckiej Młodzieży Katolickiej; nb. ruch ten był wzorem dla tzw. „oaz” ks. F. Blachnickiego). Wartości i postawy chrześcijańskie pielęgnowane w Quickborn w znaczący sposób uformowały i zintegrowały osobowość Gerharda.

To w tym kręgu formacji i przyjaźni znalazł on podwaliny pod swoją przyszłą pracę duszpasterską, zwłaszcza z młodzieżą.

Ks. prof. dr hab. Tadeusz Fitych

Kontynuacja jutro – zapraszamy

Zobacz także
Niezwykła niespodzianka
Nie opuszczaj mnie

Zostaw komentarz

Treść*

Twoje Imię*
Strona www

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Akcja KatolickaAkcja Katolicka Diecezji ŚwidnickiejBardoBenedykt XVIBiskup ŚwidnickiBoże NarodzeniechrześcijaństwoDiecezja ŚwidnickaEpiskopat PolskietykaEucharystiaewangelizacjafilmfotografiaFranciszekGłuszycaIgnacy DecJan Paweł IIJasna GóraJezus ChrystusKościółkulturaMagdalena JaroszMaryjamediamiłosierdziemodlitwaMonika RejmanmłodzieżpatriotyzmPielgrzymkapolitykaPolskaproliferekolekcjerodzinaSławomir AugustynowiczUrszula FurtakvideowiaraWielki PostZąbkowice ŚląskieŚwidnicaświadectwoświętość
Skip to content
This Website is committed to ensuring digital accessibility for people with disabilitiesWe are continually improving the user experience for everyone, and applying the relevant accessibility standards.
Conformance status